– Het vreemdste bijbelboek – Elaine Pagels

Het vreemdste bijbelboek
Visioenen, voorspellingen en politiek in de Openbaring

Auteur: Elaine Pagels
Boekvorm: paperback
Pagina’s: 200
Uitgever: Ten Have
Uitgebracht: mei 2012
ISBN: 978.90.2590.133.2


Bespreking:
De Openbaring van Johannes is het laatste Boek in de Bijbel en tevens het meeste besproken Bijbelboek ooit. De visioenen, die Johannes vele eeuwen geleden opgetekend heeft en die een doemscenario voor de mensheid schetst, houden de gemoederen tot op de dag van vandaag nog intensief bezig. Steeds weer is geprobeerd om de profetieën te analyseren om te kunnen bepalen op welke tijd ze betrekking hebben. Doch sommige geleerden hebben hun twijfels of Johannes wel de toekomst op het oog had toen hij zijn visioenen neerschreef. Eén van die geleerden is de zeer bekende Elaine Pagels. Ze heeft zich gespecialiseerd in de gnostiek en heeft diverse boeken op dit gebied gepubliceerd. Van haar hand is onlangs het boek verschenen: “Het vreemdste Bijbelboek”, uitgegeven bij Ten Have, waarin ze haar visie geeft op de Openbaring van Johannes.

Elaine Pagels ging voor haar boek uit van verschillende vragen, zoals wie nu eigenlijk de schrijver was van het meest gevreesde boek en vooral waarom hij het geschreven heeft. De auteur van de Openbaring was Johannes van Patmos, een Joodse volgeling van Jezus, die Jezus erkende als Israëls Messias en geen bekeerling was. Johannes schreef daarom vanuit een Joodse traditie en niet als christen. Die Joodse traditie leert dat God de mensen beoordeelt naar hun werken en dat is ook terug te vinden in de Openbaring, waarin de kern de kosmische oorlog tussen goed en kwaad omvat. Maar de Openbaring is zeker niet alleen een profetisch boek, aldus Pagels. Toen zij zocht naar het antwoord op de vraag waarom Johannes zijn Openbaring heeft geschreven, werd zij op het spoor gezet door de andere openbaringsboeken, die gevonden waren in 1945 bij Nag Hammadi en die als apocrief beschouwd worden. Die boeken bleken veel directer te gaan over de tijd, waarin ze opgetekend zijn dan over het eind der tijden. Pagels ging de Openbaring van Johannes in een ander licht zien en de conclusie kon volgens haar bijna niet anders luiden dan dat ook Johannes heeft geschreven over gebeurtenissen in zijn tijd, zoals die overheersing van de Romeinen.

De Openbaring dateert van vlak na 66 n. Chr. toen er een hevige oorlog woedde tussen de Joden en de Romeinen. Johannes wist dat er meerdere openbaringen geschreven waren. Om zo overtuigend mogelijk over te komen, schreef hij over zijn visioenen geheel in de traditie van de grote profeten, die hem waren voorgegaan, zoals Ezechiël en Jesaja. Hij spiegelde zich daarbij aan de profeet Daniël, die zich twee eeuwen daarvoor ook verzet had tegen een vijandig overheersend rijk dat geleid werd door Antiochus IV, de zoon van Alexander de Grote. Volgens Pagels richtte Johannes zich in zijn geschrift tegen de macht van Rome. Uit angst voor wraak van de Romeinen gebruikte hij daarom cryptische beeldspraak. Daarnaast had Johannes ook forse kritiek op de volgelingen van Jezus. Hij vond dat de volgelingen de Joodse traditie moesten blijven volgen en hij keurde de Romeinse invloed sterk af. De Openbaring van Johannes onderscheidde zich van de andere openbaringen door de hoop, die Johannes de mensheid bood. Hij eindigde zijn geschrift met een mooie nieuwe wereld, waarin God alom aanwezig is.

Geheel nieuw is deze visie, die Pagels in dit boek naar voren brengt, overigens niet. Maar ze doet het wel op de gebruikelijke toegankelijke wijze, die haar boeken zo kenmerken. Naast de betekenis van het boek Openbaring gaat ze ook dieper in op de strijd, die ontstond rondom de Openbaring tijdens het bewind van keizer Constantijn en die uiteindelijk leidde tot het besluit om de Openbaring definitief toe te voegen aan de Bijbel. Haar eindconclusie is dat het niet verwonderlijk is dat de profetieën van Johannes steeds in de belangstelling is blijven staan. Iedere oorlog brengt met dezelfde verschrikkingen zich mee en het verlangen naar rechtvaardiging wordt groter naarmate de onderdrukking langer duurt. De visioenen van Johannes zijn daarom van alle tijden.

Beoordeling: X X X Goed

%d bloggers liken dit: