-Bodar door het land van Franciscus -Antoine Bodar

Bodar-FranciscusBodar door het land van Franciscus
Een spirituele gids voor Umbrië

 

Auteur: Antoine Bodar
Boekvorm: paperback met DVD
Pagina’s:  128
Uitgever: Ten Have
Uitgebracht: oktober 2014
ISBN: 978.90.2590.409.8

 

Bespreking:Op 13 maart 2013 werd de Jezuïtische kardinaal-priester Jorge Bergoglio verkozen tot de opvolger van Paus Benedictus XVI. Opmerkelijk was dat de nieuwe paus Franciscus als pausnaam koos naar Franciscus van Assisi, bijgenaamd de apostel van de armen. Nederigheid en zorg voor de armen zijn voortaan de kernwoorden in het Vaticaan. Door deze gebeurtenis geïnspireerd, vroeg de RKK aan Antoine Bodar, priester en kunsthistoricus, om zich te verdiepen in de persoon Franciscus van Assisi. Hij reisde daarvoor af naar Umbrië, een streek in Italië bijgenaamd het land van Franciscus. Zo ontstond voor tv het drieluik Bodar door het land van Franciscus en aansluitend verscheen bij uitgeverij Ten Have het boek met dezelfde titel, inclusief een DVD van de tv-serie. Net als de serie bestaat het boek uit drie delen, te weten de bekering van de jonge Franciscus, de ordestichter – Franciscus was de stichter van de Orde der Franciscanen of minderbroeders – en tot slot de stigmata en het lijden.

Geboren aan het eind van de 12de eeuw als zoon van de lakenkoopman Petro di Bernardone spreekt Franciscus 8 eeuwen later nog altijd tot de verbeelding van veel mensen, getuige het grote aantal, dat jaarlijks naar Umbrië trekt om de heilige te vereren. Zijn prediking over vergeving, zijn liefde voor de armen en eenzamen, omdat in hen God te vinden was, net als in de natuur, waar hij diep respect voor had, blijven veel mensen aanspreken. Zelf heb ik jaren geleden tijdens mijn studie een kleine scriptie gewijd aan deze markante monnik en sindsdien koester ik eveneens genegenheid voor de kleine man uit Assisi en zijn onwrikbare geloof in God.

Ook Antoine Bodar heeft een zwak voor Franciscus van Assisi gekregen, hoewel hij het niet met alle orderegels eens is. De minderbroeders mogen bijvoorbeeld geen boeken lezen. Voor Bodar was het vooral de zoektocht van Franciscus naar God, die hem in de voetsporen van de monnik deed treden, een “verlangen naar God die zich toont in de bergen en dalen, de ruigheid van het landschap, de stadjes in monochromie”, zo schrijft Bodar in zijn boek. Daartoe bezocht hij de plaatsen, die voor het aardse en het latere geestelijke leven van Franciscus bepalend waren geweest. Assisi, waar het leven van Franciscus begon in 1182 begon; de kerker in Perugia, waar de bekering van Franciscus plaatsvond; het kerkje San Damiano, Franciscus hoorde hier de stem van de gekruisigde Jezus tot zich spreken; de berg Alverna, waarop hij de stigmata ontving; en Portiuncula, waar Franciscus overleed.

Dat van Umbrië immer nog een mysterieuze werking uitgaat en niet voor niets het land van Franciscus genoemd wordt, bewijst dit project “Bodar door het land van Franciscus”. Deze mooi vormgegeven meditatieve verhandeling, want zo kan zowel het boek als de DVD gerust omschreven worden, spoort de lezers/kijkers bijna aan tot bezinning aangaande hun eigen geloofsbeleving. Aan de hand van oogstrelende en inspirerende landschappen, afgewisseld met kerkinterieurs die imponeren door fraaie kleurrijke fresco’s, wordt het leven van Franciscus aan de lezer ontvouwd. Zo nu en dan door Bodar aangevuld met citaten uit de hagiografie van Thomas van Celano, een Italiaanse franciscaan die leefde in de 13de eeuw en die als eerste het leven van Franciscus beschreef. Dat leven stond na zijn bekering geheel in dienst van God, maar dat impliceerde niet dat vanaf dat moment voor Franciscus zijn leven voorspoedig verliep.

Afkomstig uit een welgestelde familie, had Franciscus als jongeling het ideaal opgevat om ridder te worden, maar Gods wegen zijn ondoorgrondelijk en dat ondervond ook Franciscus. Toen hij de stem van Christus hoorde, die hem opdroeg om de kerk te herstellen, nam hij deze opdracht letterlijk en begon enthousiast aan de restauratiewerkzaamheden… Totdat hij besefte dat hij geroepen was om de Kerk in geestelijke zin te herstellen.
Voor christenen is navolging van Jezus is het wezenlijke streven en het lijden maakt daarvan onvermijdelijk deel uit. Christendom wordt om die reden altijd geassocieerd met het lijden. Bij Franciscus is het niet anders. Nu hij zijn roeping had gevonden, wilde hij als een ware Christen ook trachten te leven in de Geest van Jezus Christus. Hij deed afstand van zijn bezittingen en begaf zich onder de mensen om te preken. Zijn nieuwe levenswijze schonk hem vreugde. Maar dan wordt ook zijn geloof door het lijden op de proef gesteld. Een oogziekte, opgelopen tijdens zijn verblijf in Egypte, maakte hem zwaarmoedig. Hij was teleurgesteld door God en een periode van dorheid, een tijd van leegheid, zoals Bodar die periode noemt, brak aan voor Franciscus. Toch bleef hij trouw aan de Grote Schepper en volgde hij vol overgave Christus. Zijn verlangen om te worden als Jezus was zo sterk dat hem de stigmata -de kruiswonden van Jezus -ten deel vielen. Franciscus ging zo op in zijn geloof dat hij de regel van armoede nog strenger naleefde dan Jezus en door zijn grote vertrouwen in God was hij in staat om de helse pijnen van het vuur te weerstaan, toen artsen zijn ogen wilden opereren.

Het is een wonderbaarlijke levensgeschiedenis, zelfs eeuwen later, maar hoe zit het anno 2014? Heeft het verhaal van Franciscus nog waarde voor ons? Gezien de huidige maatschappij, waarin egoïsme, geldzucht en onderlinge vijandigheid hoogtij vieren, is zijn boodschap actueler dan ooit. Franciscus leerde dat het aardse leven slechts tijdelijk is. Dus waarom moet men dan nog aardse schatten vergaren? De zucht naar rijkdom en dientengevolge naar macht leidt af van het zoeken naar God. Zelfverloochening is het doel, waarnaar de mens moet streven. Alleen zo kan men dichterbij Christus komen, zodat het ego overstegen kan worden en de mens God in de hele schepping ervaart. Diep respect voor alles wat leeft, mens en dier, is dan zonder meer het gevolg. Dat is de overpeinzing die“Bodar door het land van Franciscus” ons aanreikt. Hoe groot is ons geloof, hoever zouden wij durven gaan in onze navolging bij onze beproevingen? Hebben we net zo veel vertrouwen in God als Franciscus of zijn wij zwakker en is hij waarlijk een heilige? Straks is het Kerstmis, een bijzonder moment om stil te staan bij deze bijzondere bedelmonnik St. Franciscus van Assisi, wanneer we vertederd staan te kijken naar de kerststal, die we aan deze vredestichter en natuurbeschermer te danken hebben.

 

Beoordeling: X X X X Zeer goed

 

 

%d bloggers liken dit: