-Het Toekomst Manifest – Anselmus Poneli

Het Toekomst Manifest
Over duurzaamheid, zin, rechtvaardigheid en kwaliteit

Auteur: Anselmus Poneli
Boekvorm: paperback
Pagina’s: 384
Uitgever: Aspekt
Uitgebracht:juli 2012
ISBN: 978.94.6153.209.1

Bespreking:Ontelbare mensen streven er naar en Willem Nijholt zong er zelfs over in “Miss Saigon”: The American Dream. Het Amerikaanse ideaal van vrijheid en gelijkheid van alle mensen en die kansen biedt aan armen om toch miljonair te worden. Ieder mens zoekt immers geluk, maar wat heeft ons die zoektocht gebracht? Waar zijn we als mens in deze huidige tijd terecht gekomen? Enkele van de vele vragen, die Anselmus Poneli zichzelf stelde. Hij liet hierover zijn gedachten gaan en het resultaat is een filosofisch getint boek getiteld: “Het Toekomst Manifest” uitgebracht door Aspekt.

Een manifest is een beknopte, meestal puntsgewijze, weergave van de stand- en/of uitgangspunten en vaak ook een oproep tot nadenken dat is wat Poneli, sociaal wetenschapper en architect, in zijn boek ook doet. “Het Toekomst Manifest” omvat de zoektocht naar de kern van het leven, maar is ook een kritische beschouwing op de maatschappij van vandaag. Daardoor ontstaat bij de meer ervaren lezer wel het gevoel, waar de auteur precies naar toe wil. Anselmus Poneli heeft zich verdiept in zaken als politiek, economie, maar ook religie en spiritualiteit en zelfs fysica om meer inzicht te krijgen in wat de mens drijft en wat nu eigenlijk de essentie van ons bestaan is. De auteur noemt deze oriëntatiereis zijn gedachten -bouwwerk. De aanleiding voor dit boek zijn de veranderingen, die gaande zijn in de wereld om ons heen. Voor velen is geluk het doel van het leven. Geluk betekent een leven met zo min mogelijk lijden en zo veel mogelijk materiële zaken. Evenals andere wetenschappers en filosofen voor hem, constateert ook Poneli dat ons streven naar geluk heeft geleid tot een maatschappij, waarin verhuftering en narcisme hoogtij vieren. We zijn hebzuchtiger en asocialer geworden, onze medemens interesseert ons niet of nauwelijks meer. Het gaat alleen om onszelf en onze eigen toekomst. De schuld daarvoor legt Poneli bij een aantal factoren. Binnen de economie geloofde men in de vrije markt van vraag en aanbod. Dat zou op de lange duur leidde tot een evenwicht. Het tegendeel is gebeurd. Daarnaast heeft de mens meer kennis ontwikkeld, waardoor religie nog weinig betekenis heeft. De komst van de televisie en de toenemende automatisering zijn andere veroorzakers van deze verharde maatschappij, waardoor we wanhopig op zoek naar het geluk gaan. Maar, zo stelt de auteur, geluk is in principe niet afhankelijk van omstandigheden. Het leven bestaat uit positieve emotie en negatieve emotie, die bij elkaar horen en een balans vormen. Poneli noemt dit zijn theorie van het leven = gelijk. Het streven naar geluk is dan nog zinloos.

Anselmus Poneli is een scherpe waarnemer, die bovendien ervan houdt de mensen te prikkelen. Bovendien, zo vermeldt hij meer achter in zijn boek, heeft hij een Bijna Dood Ervaring gehad. Mensen, die een dergelijke ervaring hebben mogen meemaken, staan vanaf die tijd anders in het leven. Ze voelen zich meer verbonden met de wereld en willen hun bijdrage leveren aan een betere toekomst van de mensheid. De boodschap van zijn manifest is dan ook dat het meer socialer en duurzamer moet, willen we nog een mooie toekomst hebben. Aan het einde van zijn boek stelt hij zelfs een aantal oplossingen voor, die zijns inziens daaraan kunnen bijdragen. Zo komt hij tot de term sociacratie als vervolg op de democratie en met de sociale status als basis. Hoe hoger de sociale status, hoe meer invloed de mens mag hebben. Verder zouden de topinkomens zwaarder belast moeten worden en zou er een internationaal minimumloon moeten komen. Ook zou er volgens Poneli een nieuwe spiritualiteit moeten komen, want de bestaande religie heeft afgedaan. Religie is er om mensen gehoorzaam te maken, volgens de auteur. De hedendaagse spiritualiteit biedt evenmin soelaas tegen de moeilijkheden, waarin we verkeren en die ons nog te wachten staan als we op deze weg doorgaan. De diepere betekenis van ons bestaan is uit ons leven verdwenen en daardoor zien we de werkelijkheid niet meer, zoals die vroeger gezien werd, aldus de auteur. In de kern heeft de auteur gelijk, het is echter wel kort door de bocht gesteld. Bij de huidige generatie is hoogsensitiviteit juist een steeds meer voorkomend fenomeen. Met die hoogsensitiviteit gaan ook intuïtieve vermogens en spirituele gevoelens als de hang naar harmonie en liefde gepaard. Meer kennis kan ook leiden tot meer begrip voor de spirituele ontwikkelingen bij mensen dan in het verleden het geval was. Kennis is daarom niet altijd verkeerd.

“Het Toekomst Manifest” is een boek dat enerzijds interessant is, omdat hij onderwerpen aanroert, die tot discussie kunnen leiden, doch dat anderzijds bij de al meer bewust levende mens ook gemengde gevoelens kan oproepen. Door de zaken nogal erg sterk in het algemene te trekken, prikkelt de auteur de lezer zeker. Het is alleen de vraag of de mensheid echt openstaat voor dit manifest van de toekomst. Veel mensen zullen het zonder meer met zijn waarnemingen eens zijn, iedereen is immers ervan overtuigd dat er nieuwe wegen ingeslagen moeten worden. Ook binnen de traditionele religies als het christendom bestaat die drang naar vernieuwing, maar alleen daarmee verandert de wereld niet. Waar het om draait, is dat er simpelweg een ander bewustzijn moet komen bij de mensen. Een bewustzijn dat er meer is dan het leven op aarde en dat er een verbinding is met het universum. Op dit punt zullen dan ook de meningsverschillen gaan ontstaan, want Poneli reikt wel dingen aan, maar op gebied van spiritualiteit blijft hij vaag in het benoemen, alsof hij terug deinst voor zaken, die niet aantoonbaar zijn. Er zijn in de metafysica en de spiritualiteit altijd zaken, die onverklaarbaar blijven, schrijft hij. Zo gelooft hij niet in goden, maar wil hij wel in iets geloven, omdat hem dit tot een beter mens maakt. Ook met het begrip ziel heeft Poneli moeite. De auteur kan zich wel vinden in het idee dat er ergens een soort veld bestaat, waarin zowel herinneringen als informatie opgeslagen liggen, maar verder gaat hij niet. Dat breekt hem op bij zijn visie over de stelling Het leven is lijden. Doordat Poneli zijn gedachten-bouwwerk vanuit diverse disciplines benadert, komen steeds dezelfde kernvragen aan de orde. Met name Het leven is lijden is een belangrijke rode draad in dit boek. Volgens Poneli is daarom ook religie ontstaan. Het geloof moet de mensen troost bieden door het lijden te bestempelen als onvermijdelijk lot van het leven. Eén van de conclusies, die Poneli trekt, is dat het onjuist is om het leven te zien als een lijdensweg, maar het is evengoed onjuist om te verwachten dat het leven een feest is. Echter, omdat hij de ziel niet benoemt, schiet zijn beredenering enigszins tekort. De achterliggende betekenis van het lijden, namelijk dat de ziel lijdt onder het gevangen zijn in het fysieke lichaam en dat de mens dit lijden moet zien te overwinnen, omdat die maar tijdelijk is, ontgaat hem. “Het Toekomst Manifest” is een goed boek in opzet, maar het is duidelijk dat Anselmus Poneli zijn bouwwerk nog niet voltooid heeft.

Beoordeling: X X X Goed

 

Advertenties
%d bloggers liken dit: